Habagat season na uli, kaya asahan na natin ang matitinding ulan at baha sa maraming kalsada. Ngunit sa taong ito, ang bawat patak ng ulan ay nagpapaalala sa atin na ang baha ay hindi lamang usapin ng panahon; ito ay malaking factor ng pamamahala at kung paano ginagastos ang pondo ng bayan.
Ang Misteryo ng Bilyon-Bilyong Budget
Nasaan na nga ba ang bilyon-bilyong budget para sa flood control? Bakit parang walang pinagbago ang sitwasyon? Sa kabila ng paglalaan ng humigit-kumulang ₱545 bilyon para sa halos 10,000 proyekto sa pagitan ng Hulyo 2022 at Mayo 2025, marami pa ring Pilipino ang dehado tuwing uulan. Ang mga sumusunod na isyu ay patuloy na bumabagabag sa ating sistema:
- “Ghost Projects” at Substandard Works: May mga ulat ng mga proyektong umiiral lamang sa papel o kaya naman ay kulang sa kalidad.
- Budget Insertions: Ang mga huling-minutong pagbabago sa budget sa panahon ng bicameral conference ay nagiging daan para sa mga proyektong walang maayos na vetting o feasibility studies.
- Concentration of Contracts: Napansin na iilang mga contractor lamang ang nakakakuha ng malaking bahagi ng pondo, tulad ng 15 kumpanya na nakakuha ng ₱100 bilyon o 20% ng kabuuang flood-control funds mula noong 2022.
Tawag para sa Malinaw na Pananagutan
Kailangang magkaroon ng malinaw na pananagutan ang mga opisyal. Ang mga kasalukuyang imbestigasyon, tulad ng sa Senate Blue Ribbon Committee, ay dapat tumutok hindi lamang sa mga contractor kundi pati na rin sa mga “architects” ng mga budget insertions sa Kongreso.
Hindi sapat na ituro lamang ang mga “fall guy” o scapegoat. Ang tunay na katarungan ay makakamit lamang kung ang bawat piso ng pondo para sa flood control ay magbubunga ng tunay na proteksyon para sa mga komunidad, at hindi lamang mananatiling guhit sa papel habang lumulubog ang ating mga bayan.
